


W wyniku zmian klimatu, do 2085 roku, w Polsce ubędzie 6% lęgowych gatunków ptaków.
W dniu 15 stycznia br., BirdLife International opublikował „Atlas Klimatyczny Europejskich Ptaków Lęgowych”. Atlas przedstawia efekt zmian klimatycznych na środowisko naturalne i jednoznacznie stwierdza, że pod koniec XXI wieku zmiana warunków klimatycznych zmusi większość gatunków do przemieszczenia się na zupełnie nowe obszary.
Dla wielu z nich będzie to bardzo trudne wyzwanie; w połączeniu z innymi zagrożeniami spowoduje drastyczny wzrost ryzyka wyginięcia wielu gatunków w Europie.
Atlas bazujący na modelowaniu klimatycznym, przewiduje, że bez natychmiastowych działań mających na celu powstrzymanie zmian klimatu, areały występowania pospolitych gatunków ptaków europejskich przemieszczą się o 550 km w kierunku północno wschodnim i zmniejszą swoją powierzchnię o 1/5 w porównaniu ze stanem obecnym. Dla wielu gatunków, potencjalny, prognozowany zasięg występowania w ogóle nie pokrywa się z obecnym zasięgiem zajmowanych obszarów.
Zdaniem twórców Atlasu, najbardziej zmniejszy się obszar występowania i zasięgu ptaków regionu arktycznego, subarktycznego oraz niektórych gatunków zamieszkujących Półwysep Iberyjski – one ucierpią najbardziej w wyniku prognozowanych zmian klimatu. Trendy prognozowane dla niektórych gatunków występujących tylko w Europie lub z małą populacją poza jej granicami, sugerują, że zmiany klimatu zwiększą ryzyko ich wyginięcia.
Ocieplenie klimatu wpłynie znacząco także na sytuację ptaków w Polsce. Całkowicie zniknie z naszego krajobrazu 16 gatunków w tym m.in. żuraw, słowik szary, sieweczka obrożna, świergotek łąkowy i dziwonia.
42
gatunki stracą ponad połowę zajmowanego
do
tej pory areału.
Przykładowo czajka wycofa się całkowicie z centralnej Polski, a
uszatka zniknie z Wielkopolski. Do gatunków, których
zasięg również ulegnie zmianie należą także: orlik
krzykliwy, bocian czarny, kszyk, słonka, derkacz, dzięcioł czarny,
pokląskwa, piegża, mysikrólik i czyż.
Atlas
Klimatyczny pokazuje nie tylko mapy potencjalnego zasięgu
poszczególnych ptaków lęgowych w końcu XXI wieku ale
również wskazuje na rozwiązania mające na celu
niedopuszczenie do wyginięcia wielu europejskich gatunków.
Najważniejsze w obecnej sytuacji jest zapewnienie ochrony ekosystemów i zabezpieczenie dobrego stanu populacji ptaków w obecnie zajmowanych przez nie obszarach. Kluczowe znaczenie dla tego procesu będzie mieć wzmocnienie europejskiej sieci obszarów chronionych - Natura 2000. Obszary należące do sieci muszą być lepiej chronione, zarządzane i powiązane ze sobą w celu zapewnienia silnego „szkieletu” dla ochrony różnorodności biologicznej.
Ma to kluczowe znaczenie dla zapewnienia dobrych warunków dla spodziewanych zmian w rozmieszczeniu gatunków. W tym samym czasie, obszary znajdujące się poza siecią Natura 2000 będą musiały stać się bardziej „drożne” dla przemieszczania się ptaków poprzez zastosowanie przyjaznych środowisku regulacji prawnych i ochronę istniejących siedlisk.
Dr Jarosław Krogulec, dyrektor ds. ochrony z Ogólnopolskiego Towarzystwa Ptaków reasumuje: „publikacja Atlasu Klimatycznego w jasny, precyzyjny i naukowy sposób pokazuje nam potencjalne rozmiary strat w przyrodzie w wyniku zmian klimatycznych, które mogą być spotęgowane nieprzemyślaną, destrukcyjną działalnością człowieka w środowisku. Uzmysławia nam jak ważne jest pełne wyznaczenie obszarów Natura 2000, umożliwiających racjonalne gospodarowanie i utrzymujące niezaburzone, prawidłowo funkcjonujące ekosystemy, tak ważne zarówno dla dziko żyjących ptaków jak i dla nas samych”.
Materiały informacyjne Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków