Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000
"Pogórze Przemyskie"

Panorama z Kopysna

Ostoja Pogórze Przemyskie o powierzchni 64.074,7 ha prawie całkowicie pokrywa się z granicami Parku Krajobrazowego Pogórza Przemyskiego, a tylko w północno-wschodniej części wychodzi poza jego obszar obejmując teren Przemysko-Dynowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Ostoja w całości znajduje się na obszarze województwa podkarpackiego.

Teren parku i ostoi to wysunięty na zachód fragment Karpat Wschodnich. W krajobrazie dominują niewysokie pogórza o rusztowym układzie grzbietów, poprzecinane kratową siecią czystych rzek i potoków. Teren w 64 % porośnięty jest lasami administrowanymi przez Nadleśnictwa: Bircza, Dynów, Kańczuga i Krasiczyn. Dominują zbiorowiska leśne z udziałem jodły i buka. Naturalne fragmenty starodrzewów jodłowo-bukowych zachowały się w paśmie górskim Turnica. W niższych partiach obszaru rozciąga się strefa wielogatunkowych lasów liściastych, z dębem, grabem, lipą drobnolistną i klonem. W dolinach rzek i potoków dotrwały do naszych czasów lasy łęgowe z wiązem, jesionem i dębem szypułkowym. Dominującym zbiorowiskiem roślinnym jest podgórska forma buczyny karpackiej, w drzewostanie której, obok buka, występuje dość licznie jodła, a także świerk, jawor i wiąz górski. Zachowały się również zbiorowiska kserotermiczne, głównie w okolicach Rybotycz i Makowej. Nad Sanem, w okolicy miejscowości Bachórzec znajduje się torfowisko przejściowe i wysokie. Cenną osobliwością geologiczną są odkrywki fliszu karpackiego, ze śladami drobnej ichtiofauny, rozrzucone w wielu miejscach po całym parku.

Występuje tu około 900 gatunków zielnych roślin naczyniowych. Zróżnicowanie gatunkowe wynika z przenikania się różnych elementów flory (górski, nizinny i pontyjski). Z tej liczby znaczna ilość podlega ścisłej i częściowej ochronie gatunkowej. Duże powierzchnie kompleksów leśnych, poprzecinane enklawami pól uprawnych i ciekami wodnymi, stwarzają dogodne warunki do rozwoju i bytowania wielu gatunkom zwierząt. Doliną Sanu prowadzą szlaki migracyjne zwierząt. Wiosną, a potem jesienią przelatują tędy ptaki, zatrzymując się na odpoczynek, żer lub przezimowanie. Na Pogórzu Przemyskim żyje sporo chronionych gatunków ryb, płazów, gadów, ptaków lęgowych i ssaków. Jest to ostoja fauny puszczańskiej z: wilkiem i rysiem oraz dużymi ssakami roślinożernymi. Wśród bezkręgowców występują endemiczne elementy wschodnio-karpackie. Prowadzone w ostatnich latach badania drobnej fauny w dolinie Wiaru, wykazały na terenie parku obecność endemicznych elementów, reprezentowanych głównie przez chrząszcze, ślimaki i krocionogi. Z występujących tu zwierząt, 39 gatunków kręgowców znajduje się na liście Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt (Głowaciński Z. 2001) zwierząt rzadkich i chronionych, m.in. orzeł przedni, orlik krzykliwy, dzięcioł trójpalczasty, puszczyk uralski, nocek Bechsteina, żbik i żaba dalmatyńska.

W ostoi Pogórze Przemyskie stwierdzono występowanie około 30 gatunków ptaków wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej. Liczebności 5 gatunków mieszczą się w kryteriach wyznaczania ostoi ptaków, są to¹: orlik krzykliwy Aquila pomarina (20-30 par), derkacz Crex crex (około 100 – 200 par), dzięcioł zielonosiwy Picus canus (80 – 120 par), puszczyk uralski Strix uralenskis (40 – 60 par), muchołówka białoszyja Ficedula albicollis (400 – 600 par). Ponadto 11 gatunków zastało wymienionych w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt jako ptaki zagrożone (Kunysz 2004b). Do innych ważnych gatunków ptaków w ostoi należą: bąk Ixobrychus minutus (lęgowy 5-10 par), bocian czarny Ciconia nigra (lęgowy 10-15 par), bocian biały Ciconia ciconia (lęgowy 50 – 60 par), trptaków tego terenu są: wypalanie roślinności, zalesianie łąk i pastwisk, zagęszczenie sieci szlaków zrywkowych drewna, wypalanie węgla drzewnego, zabudowa terenów niezabudowanych, lokalizacja napowietrznych sieci energetycznych, drogi kołowe, budowa nartostrad, turystyka motorowa, zabijanie ptaków nierozpoznanych przez myśliwych oraz silna penetracja siedlisk.